Afvallen met medicatie: kijk ook naar wat je verliest

Afslankmedicatie op voorschrift helpt heel wat mensen om fors gewicht te verliezen, vaak veel meer dan ze ooit met een dieet bereikten. Voor wie al jaren met zijn gewicht worstelt, is dat een grote opluchting. Toch vertelt de weegschaal maar een deel van het verhaal. Wie vermagert, verliest immers niet alleen vet, maar ook een deel van zijn vetvrije massa. Daar horen ook je spieren bij.
Vetvrije massa is alles in je lichaam wat geen vet is: spieren, maar ook organen, botten en lichaamsvocht. Dat verlies hoort bij elke manier van vermageren, ook zonder medicatie. Toch loont het de moeite om er bewust mee om te gaan, zeker wanneer je gewicht snel en sterk daalt.
Wat een nieuwe studie laat zien
Op 9 november 2026 verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature Medicine een studie van de University of Western Australia die precies die vraag onderzocht. De onderzoekers volgden 120 mannen en vrouwen na de menopauze, tussen 50 en 70 jaar, met overgewicht of obesitas. Iedereen kreeg dezelfde afslankmedicatie op voorschrift. Door loting kwam de helft van de deelnemers in een groep die 40 weken lang drie keer per week een uur begeleide krachttraining deed. De andere helft volgde geen trainingsprogramma.
Na 40 weken waren beide groepen gemiddeld ongeveer 22 kilo lichter en hadden ze ook ongeveer evenveel vet verloren. Het verschil zat in wat er daarnaast verdween. Wie niet trainde, verloor gemiddeld 4,67 kilo vetvrije massa. Wie wel trainde, verloor er 3,57 kilo. Het verschil bedroeg 1,09 kilo, ongeveer een kwart minder verlies. Nog opvallender was de spierkracht: die nam toe bij wie trainde, terwijl ze daalde bij wie niet trainde.
De onderzoekers zijn zelf voorzichtig. Krachttraining voorkwam het verlies van vetvrije massa niet volledig, maar beperkte het wel duidelijk en zorgde ervoor dat mensen sterker werden in plaats van zwakker.
Waarom spieren ertoe doen
Spieren zijn veel meer dan een kwestie van uitzicht. Ze bepalen of je vlot een trap op loopt, of je na een val zonder hulp weer opstaat en of je nog zin hebt in een fietstocht. Met het ouder worden neemt spiermassa bovendien geleidelijk af, ook als je niet vermagert. Wie dan op korte tijd veel gewicht verliest, doet er goed aan om te bewaken wat er met die spieren gebeurt. Het doel is tenslotte niet alleen een lager getal op de weegschaal, maar meer kwaliteitsvolle jaren in een lichaam dat sterk genoeg blijft.
Wat deze studie niet zegt
Eén studie geeft richting, maar beantwoordt niet alle vragen. Het ging om 120 mensen tussen 50 en 70 jaar zonder diabetes type 2, die 40 weken gevolgd werden en in groep onder begeleiding trainden. We weten dus nog niet of de resultaten even goed gelden voor jongere mensen, voor mensen met diabetes, voor andere afslankmedicatie of voor wie minder vaak of zonder begeleiding traint. Ook wat er op langere termijn gebeurt, bijvoorbeeld na het stoppen met de medicatie, valt buiten deze studie. Voor de volledigheid: de fabrikant leverde de medicatie gratis, maar werkte volgens de onderzoekers niet mee aan de opzet, de uitvoering of de evaluatie.
Hoe wij ernaar kijken
Bij HEALTHPLUZ kijken we daarom niet alleen naar hoeveel kilo er verdwijnt, maar ook naar wat er in je lichaam verandert. Dat begint met inzicht. Met een lichaamsanalyse (Tanita) brengen we je lichaamssamenstelling in kaart, waaronder je vetmassa en je vetvrije massa. Onze meting gebruikt een andere techniek dan de DXA-scan uit de studie en geeft dus geen identieke cijfers. Wat ze wel doet, is het verloop zichtbaar maken wanneer we op vaste momenten en onder dezelfde omstandigheden meten. Wat die cijfers voor jou betekenen, bespreekt een zorgprofessional met je.
Daarna kiezen we samen wat voor jou nu het meeste verschil maakt. Bij wie afvalt met medicatie, hoort krachttraining daar vaak bij, aangepast aan wat je lichaam vandaag aankan. Begeleiding helpt om dat haalbaar te maken en vol te houden. Bij HEALTHPLUZ kan dat met personal training, stap voor stap en afgestemd op je dagelijkse leven. Heb je pijn, een blessure of een aandoening, dan start je in overleg met je arts of kinesitherapeut.
De keuze voor medicatie, de dosis en de opvolging ervan blijven altijd bij je arts. Wij begeleiden ernaast. Met jouw toestemming houden we je arts op de hoogte van wat relevant is, zodat iedereen vanuit hetzelfde beeld werkt.
Deze tekst geeft algemene informatie en vervangt geen advies van je arts of apotheker. Start, stop of wijzig nooit zelf je medicatie.
Bron: Green DJ e.a., Nature Medicine, 9 november 2026. https://doi.org/10.1038/s41591-026-04752-5
Zelf weten waar je staat
Neem je afslankmedicatie op voorschrift, laat dan ook je lichaamssamenstelling meten. Zo weet je niet alleen hoeveel je verliest, maar ook wat. Een Tanita lichaamsanalyse is daarvoor een eenvoudige eerste stap. Wil je nadien een vollediger beeld van je gezondheid en weten waar je het best begint, dan is de Health Reset Scan de logische volgende stap. Een afspraak plan je via healthpluz.be of bij Maaike aan het onthaal, op 03 334 49 79.